وزیر امور خارجه عربستان، فیصل بن فرحان آلسعود در ۲۲ بهمن ۱۴۰۴ برای دیدار با آبی احمد به اتیوپی سفر کرد و روز بعد خبر رسید که ولید بن عبدالکریم الخریجی، معاون وزیر خارجه عربستان سعودی، به اریتره سفر کرده و با آسیاس آفورقی مذاکره کرده است. نظر به اهمیت این سفرها و ابعاد این دیدار، حضور و فعالیت عربستان در منطقه شاخ آفریقا قابل تحلیل و بررسی است.
در هر دو دیدار طرفین درباره مسائل منطقهای مختلف و روابط دوجانبه گفتگو کردند. برخلاف نخستوزیر اتیوپی که تنها یک اطلاعیه رسمی درباره مذاکرات منتشر کرد، طرف اریترهای اظهار داشت که گفتوگوی رئیسجمهور اریتره با نماینده عربستان بر نقش کشورهای ساحلی دریای سرخ و اجرای توافقات مشترک، از جمله در حوزه امنیت، متمرکز بود.
دیدار سعودیها با اریترهایها تعجبآور نیست، چرا که عربستان سعودی یکی از معدود کشورهایی است که از دولت اریتره حمایت میکند و گهگاه مقامات سعودی به آنجا سفر میکنند. اما روابط عربستان با اتیوپی قابل تحلیل و بررسی است.
واضح است که نزدیکترین متحد آبی احمد، امارات متحده عربی است که عملاً شاخ آفریقا و کشورهای همجوار را با سعودیها تقسیم کرده و نیروهای متخاصم در منطقه را حمایت میکند. امارات از نیروهای واکنش سریع سودان به رهبری محمد حمدان دقلو (حمیدتی) حمایت میکند، در حالی که عربستان سعودی به رئیس شورای حاکم سودان، عبدالفتاح_البرهان، تمایل دارد. رویکرد عربستان و امارات در روابط با سومالی و سومالیلند با یکدیگر متفاوت است: امارات به دنبال به رسمیت شناختن بینالمللی سومالیلند است و عربستان از رئیسجمهور سومالی حسن شیخ محمود حمایت میکند. در حال حاضر، صلح در منطقه، بهویژه در اتیوپی، (احتمال تشدید درگیری در تیگرای)، بسیار شکننده به نظر میرسد و از سرگیری درگیری میتواند صرفاً خط جدایی دیگری بین امارات و عربستان سعودی باشد. حسابهای سعودی در شبکههای اجتماعی به خاطر بیاحترامی آبی احمد به مهمانان، به دلیل نحوه نشستن و پا روی پا انداختن، او را سرزنش کردند.
رسانههای اتیوپی گزارش دادند که سومالیلند ممکن است به زودی توسط یک کشوری دیگر به رسمیت شناخته شود مذاکرات بین مقامات اتیوپی و سومالیلند درباره همکاریهای تجاری و ترانزیتی در آستانه پایان است. در چارچوب این توافق، اتیوپیاییها به بنادر سومالیلند دسترسی خواهند داشت. یادداشت تفاهمی برای دسترسی ۵۰ ساله اتیوپی به بنادر سومالیلند در سال ۲۰۲۴ امضا شد. اگرچه در سومالیلند پیشرفتهایی حاصل شده است، از جمله افتتاح شعبهای از بانک اتیوپی و به رسمیت شناختن از سوی اسرائیلیها، اما به رسمیت شناختن نهایی از سوی اتیوپی هنوز در هالهای از ابهام است مقامات سومالی به طور فعال قدرت نظامی خود را با کمک تسلیحات #ترکیه افزایش میدهند و این امر خطر بیثباتی تعادل در شاخ آفریقا را افزایش میدهد. احتمال زیادی وجود دارد که اتیوپی تلاش کند بدون به رسمیت شناختن رسمی سومالیلند راهی به دریای سرخ باز کند یا منتظر بماند تا حمایت بینالمللی از استقلال آن گستردهتر شود.
نویسنده : حمید علیزاده لیسار